Gà Hồ là một trong những giống gà địa phương quý hiếm của Việt Nam, gắn liền với văn hóa lâu đời của vùng Kinh Bắc. Không chỉ có giá trị về mặt kinh tế, gà Hồ còn được xem là biểu tượng đặc sản của địa phương nơi giống gà này sinh ra. Dưới đây là những thông tin chi tiết giúp bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc, đặc điểm, cách nuôi và giá bán của giống gà đặc biệt này.
Nguồn gốc và đặc điểm của giống gà Hồ
Nguồn gốc
Gà Hồ có xuất xứ từ làng Lạc Thổ, thị trấn Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đây là vùng đất cổ thuộc Kinh Bắc, nổi tiếng với truyền thống văn hóa lâu đời và là cái nôi của tranh dân gian Đông Hồ. Giống gà này được nuôi và bảo tồn theo tập quán chăn nuôi truyền thống của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.
Đặc điểm hình thái
So với nhiều giống gà bản địa khác, gà Hồ có kích thước lớn và ngoại hình khá đồ sộ. Theo kinh nghiệm chọn giống của người dân địa phương, gà trống đạt chuẩn thường có đầu to, dáng thân cuộn chắc, cánh khỏe, đuôi xòe dạng nơm, mào kép, da cổ và bụng đỏ, chân tròn to, các ngón chân tách rõ.
Lông gà trống thường có màu mận chín hoặc mận đen, bóng mượt, ngực nở, thân hình vững chắc. Gà mái lại có màu lông phổ biến là lá chuối hoặc màu võ nhãn, dáng điềm đạm, hiền lành và chậm rãi.
Gà Hồ có thân dài, dáng hơi cồng kềnh, đùi và chân to khỏe. Đuôi dài giúp gà trống giữ thăng bằng khi phối giống. Mào ngắn, mỏ thẳng, mắt sẫm màu, tốc độ mọc lông tương đối chậm.
Về khối lượng, gà con mới nở nặng khoảng 45g/con. Khi trưởng thành, gà trống có thể đạt 4,5 – 5,5kg/con, gà mái nặng khoảng 3,5 – 4kg/con. Gà bắt đầu đẻ trứng từ khoảng 185 ngày tuổi, mỗi năm đẻ 3–4 lứa, mỗi lứa từ 10–15 trứng, trọng lượng trứng trung bình 50–55g/quả.
Cách chọn giống gà Hồ
Khi chọn giống gà Hồ, người nuôi cần chú ý đến các tiêu chí cơ bản như mắt sáng, lông mượt, da hồng hào và săn chắc. Rốn gà phải khô, kín, không hở; mỏ thẳng, không dị tật; dáng đi nhanh nhẹn, linh hoạt.
Nên mua gà giống tại các cơ sở uy tín hoặc trực tiếp tại vùng gốc để hạn chế tình trạng mua phải gà lai. Gà Hồ có tốc độ sinh trưởng nhanh nhất trong giai đoạn 1–11 tuần tuổi, đặc biệt là 1–3 tuần đầu, sau đó tốc độ tăng trọng chậm dần.
Kỹ thuật nuôi gà Hồ
Chuồng nuôi gà Hồ cần đặt ở vị trí cao ráo, thoáng mát, tránh gió lùa và ánh nắng trực tiếp. Ban đêm cần che chắn cẩn thận để tránh mưa lạnh. Giai đoạn gà con cần sử dụng bóng đèn sưởi để giữ ấm.
Chuồng nên bố trí đầy đủ máng ăn, máng uống và khay cát hoặc sỏi để hỗ trợ tiêu hóa. Thức ăn giai đoạn đầu có thể dùng cám dành cho gà con, bổ sung vitamin C. Sau khoảng 10 ngày có thể chuyển dần sang thóc, bắp xay, rau xanh và cám tổng hợp.
Chuồng trại và dụng cụ ăn uống cần được vệ sinh thường xuyên. Khi gà bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, cần tăng lượng thức ăn và chia thành nhiều bữa trong ngày.
Chế độ dinh dưỡng
Chế độ ăn của gà Hồ cần đảm bảo cân đối giữa đạm, tinh bột, vitamin và khoáng chất. Các loại thức ăn phổ biến gồm ngô, thóc, đậu tương, cá, cám, rau xanh, cỏ khô và phụ phẩm nông nghiệp. Nước uống phải luôn sạch và được thay thường xuyên.
Chăm sóc và phòng bệnh
Người nuôi cần quan sát đàn gà mỗi ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như bỏ ăn, lờ đờ, ho, sốt hoặc thay đổi màu da. Tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh phổ biến như Newcastle, tụ huyết trùng, cúm gia cầm theo đúng lịch.
Thu hoạch và chế biến
Gà Hồ thường được nuôi tối thiểu 12 tháng để đạt trọng lượng và chất lượng thịt tốt nhất. Khi thu hoạch cần thao tác nhẹ nhàng để hạn chế stress. Thịt gà Hồ thích hợp chế biến các món truyền thống như luộc, hấp, hầm, nướng hoặc lẩu.
Những món ăn đặc sản từ gà Hồ
Thịt gà Hồ nổi tiếng với vị ngọt đậm, chắc và thơm, rất phù hợp để chế biến nhiều món ăn truyền thống của Bắc Ninh như gỏi gà rau răm, gà luộc lá chanh, da cổ trộn thính, gà quay hoặc lẩu gà.
Giá bán gà Hồ trên thị trường
Hiện nay, nhu cầu sử dụng và nuôi gà Hồ ngày càng tăng, kéo theo sự biến động về giá. Gà con mới nở thường có giá khoảng 130.000 – 160.000 đồng/con. Gà từ 1 tuần đến 2 tháng tuổi có giá dao động từ 230.000 đến 800.000 đồng/con, tùy chất lượng và nguồn giống.
Khi mua gà Hồ, người nuôi nên lựa chọn cơ sở uy tín để tránh mua phải gà lai, bởi gà Hồ lai thường có đùi và chân nhỏ hơn, chất lượng thịt không đạt đặc trưng vốn có của giống gà thuần.
